Doğal Simülasyonun ve Görünmez Hiyerarşinin İzinde
Kentin beton sıkışmışlığından birkaç kilometre ötede, Doğu Sanayi’nin hemen arkasında başlayan o geniş yeşil örtü… Sasalı Doğal Yaşam Parkı, bir ziyaretçinin hafızasına ilk anda büyüklüğüyle kazınır; ancak üzerine biraz düşünüldüğünde, teller ve yapay kanallar arkasındaki o sessiz hiyerarşiyle baş başa bırakır insanı. Park’ın sunduğu o illüzyonu ve içerideki görünmez yaşam savaşını tartmak, kurgulanmış bir doğanın sınırlarını yeniden okumayı gerektiriyor.
Sasalı, “hayvanat bahçesi” tanımının üzerindeki o eski, dar kafes imajını silmek amacıyla tasarlanmış geniş bir yaşam alanı. Afrika tarzı kurgulardan oluşturulmuş barınak hatları, geniş çim sahalar ve ziyaretçiler için hazırlanmış yürüyüş rotaları ilk bakışta doğanın kendi akışındaymış izlenimi veriyor. Fakat dikkatli bir göz, beton setlerin bittiği ve biyolojik gerçekliğin başladığı sınırları kolayca fark edebiliyor.
Bu sınırların en göze çarpan, belki de en ironik hikayesi ise parkın yırtıcılar bölümünde yaşanıyor.
Sürü psikolojisinin ve katı bir alan hakimiyetinin egemen olduğu kurtlar dünyasında, bazen kendi türünün dışına itilmiş bireylere rastlamak mümkün. Kendi sürüsü tarafından kabul görmeyen, alfa sıralamasında yer bulamayıp dışlanan yalnız bir kurt… Park yönetimi, doğası gereği tek başına yaşaması zor olan bu dışlanmış kurdu hayatta tutabilmek ve kontrol altında tutabilmek adına, dikkat çekici bir kararla onu aslanların hemen bitişiğindeki bölmeye konumlandırıyor.
İşte Sasalı’nın en sessiz tezatlığı burada başlıyor: Kendi soydaşlarının arasına kabul edilmeyen bir yırtıcı, şimdi yanı başındaki savana krallarının, yani aslanların kükremeleri gölgesinde bir yaşam sürüyor. Tellerin bir tarafında sürüye ve güce dayalı bir Afrika habitatı, hemen diğer tarafında ise kendi türü tarafından yalnızlığa terk edilmiş bir yırtıcı… Bu yan yana geliş, parkın en çarpıcı biyolojik ve sosyolojik hikayelerinden birini barındırıyor. Kurt, ne aslanların görkemli dünyasına ait ne de kendisini dışlayan kendi sürüsüne dönebiliyor; tam ortadaki o nötr bölgede, komşularının gölgesinde kendi varoluş mücadelesini veriyor.
Sasalı Doğal Yaşam Parkı, ziyaretçilerine yalnızca bir yürüyüş ya da gözlem imkanı sunmuyor. Dikkatle bakıldığında; uyum sağlayanlar, hükmedenler ve tıpkı o yalnız kurt gibi sistemin dışında kalıp sınır boylarında yaşamaya mecbur bırakılanların hikayesini anlatıyor.
Haber Duru Kosukoğlu
